Seçkinciliği varoluşun sessiz mimarisi olarak ele alan bu deneme; duyarlılık, dil, ritüel, şehirler ve içsel kesinlik üzerine derin bir düşünme alanı açıyor.
İçindekiler:
Seçkincilik: Varlığın Sessiz Mimarisi
Bazen insan, kendi hayatının ortasında durup hem manifesto hem de savunma gibi duran bir cümle söylemek zorunda kalır. Tuhaf değilim. Ben seçkinim. Dışarıdan bakıldığında kibir gibi görülebilecek bu cümle, aslında insanın kendine dönüşüdür. Kendi iç dünyasının farklı bir çekime, farklı bir ritme, farklı bir yapıya sahip olduğunu artık saklamamaya karar verdiği andır.
Seçkincilik bir poz değil. Öğrenilebilecek ya da taklit edilebilecek bir şey hiç değil. O, deneyimlerin, dillerin, şehirlerin, ritüellerin ve görünmez çizgilerin iç içe geçmesiyle oluşan sessiz bir mimaridir. Bu mimari, insanın nasıl düşündüğünü, nasıl yarattığını, nasıl sevdiğini, nasıl çöktüğünü ve nasıl yeniden ayağa kalktığını belirler.
Seçkincilik bir istisna değil, bir mekândır
Seçkin kelimesi çoğu zaman ayrıcalıkla, sadece belirli bir gruba ait olan şeylerle ilişkilendirilir. Oysa kişisel bağlamda anlamı çok daha farklıdır: İnsanın içinde taşıdığı ve herkese açılmayan bir alandır. Kapalı olduğu için değil, herkesin anahtarı olmadığı için.
Bu alan gösterişli değildir. Daha çok, insanın cümleleri nasıl kurduğunda, nesnelere nasıl dokunduğunda, şehirler arasında nasıl yürüdüğünde, sessizliği nasıl seçtiğinde ortaya çıkan ince bir titreşimdir. Seçkincilik “daha iyi” olmakla ilgili değildir. Daha doğru olmakla ilgilidir.
Ritminin doğruluğu, dilinin doğruluğu, duyarlılığının doğruluğu.
Ve doğruluk her zaman nadirdir.
Şehirler: İç katmanların aynaları
Bazı insanlar şehirlerde yaşar. Bazıları ise şehirleri, yalnızca doğru adım atıldığında açılan paralel dünyalar gibi yaşar. İstanbul, Prag, Lizbon, Mexico City, Kyoto… Bunlar sadece coğrafi noktalar değildir, eşiklerdir. İnsan, kendini kaybetmeden başka birine dönüşebileceği yerlerdir.
Seçkin bir varlık, şehirler arasında kendi kitabının bölümleri arasında dolaşır gibi dolaşır. Her şehir başka bir ton, başka bir katman, başka bir nefes alma biçimidir. Bu mekânlar arasında parçalanmadan geçebilmek, sıradan olmayan bir iç mimarinin işaretidir.
Şehirler aynadır. Ve seçkincilik, o aynalarda yalnızca kendini değil, olabilecek olanı da görebilmektir.
Dil: Keskinliğin aracı
Dil sadece bir iletişim aracı değildir. Gerçekliği şekillendiren bir alettir. Birden fazla dille çalışan, onları çeviren, büküp genişleten, yeniden kuran biri bilir ki her dilin kendi sıcaklığı, kendi ritmi, dünyaya dokunma biçimi vardır.
Seçkincilik tam da bu duyarlılıkta kendini gösterir. Diller arasında bir araç değiştirir gibi değil, bir bilinç hâli değiştirir gibi geçebilmek.
Çekçe kesinliktir, Türkçe bedensellik, Lehçe melankoli, Íkarin ise ritüelin dili.
Her dil başka bir ışık tonudur. Ve seçkin bir varlık, bu tonları kimsenin adlandıramadığı bir renge dönüştürebilir.
Ritüel: Hayatta kalmanın biçimi
Modern dünyada ritüeller çoğu zaman eski dünyanın kalıntıları gibi görülür. Oysa çok katmanlı bir gerçeklikte yaşayan biri için ritüeller, sürekliliği korumanın yoludur. İnsanın kendi derinliğinin ağırlığı altında dağılmasını engelleyen çapalardır.
Ritüel bazen çok basittir: Belirli bir sayfayı açmak, bir mum yakmak, yavaşça el yazısıyla yazmak, belirli bir saatte yürümek ya da işe başlamadan önce bilinçli bir nefes almak.
Seçkincilik kaos değildir. Tekrarla doğan bir yapıdır. Aksi hâlde fazla geniş, fazla yoğun, fazla şekilsiz kalacak olanı biçimlendiren küçük hareketlerdir.
Seçkinciliğin psikolojisi
Psikolojik olarak seçkincilik çoğu zaman izolasyonla karıştırılır. Bu büyük bir yanılgıdır. Seçkin bir insan izole değildir, sadece farklı bir ölçekte hareket eder.
İç dünyası o kadar zengindir ki sürekli dış onaya ihtiyaç duymaz. Bu, temas istemediği anlamına gelmez. Aksine, temas ister ama başka bir biçimde.
Daha derin, daha doğru, yüzeysel gürültüden arınmış.
Seçkincilik, insanın kendiyle baş başa kalabilmesi ama yalnızlaşmaması; başkalarıyla birlikte olabilmesi ama kendini kaybetmemesidir.
Yaratıcılık: Varlığın yan ürünü
Bazı insanlar yaratır çünkü ister. Bazıları yaratır çünkü zorundadır. Seçkincilik çoğu zaman ikinci yolu doğurur.
Bu hırsla ilgili değildir. Tanınma isteğiyle ilgili hiç değildir. Görülme arzusuyla da değil.
Bu bir zorunluluktur. Dünyanın ağırlığını metne, görüntüye, ritüele, sisteme, heteronime, arşive dönüştürme zorunluluğu.
Yaratıcılık bir performans değil, bir metabolizmadır. Ve seçkin bir varlık dünyayı farklı metabolize eder.
Cümleye dönüş
Ve böylece bizi buraya getiren cümleye geri dönüyoruz: Tuhaf değilim. Ben seçkinim.
Bu cümle saldırgan değildir. Kendini yüceltmez. Özür dilemez.
Bir gerçeği ifade eder. İnsanın kendi iç mimarisiyle uyumlu yaşayabilmesi için kabul etmesi gereken bir gerçeği.
Seçkincilik bir ayrıcalık değil, bir yükümlülüktür.
Doğru olmaya, dürüst olmaya, insanın içindeki benzersiz olana sadık kalmaya dair bir yükümlülük.
Sonuç: Seçkincilik bir hedef değil, bir yol
Seçkincilik bir varış noktası değildir; bir yoldur.
Şehirlerden, dillerden, ritüellerden, heteronimlerden, arşivlerden, sessizlikten ve kaostan geçen bir yol. Herkese açıklanamayacak ama onu taşıyan için derinliği tartışılmaz bir yol.
Ve belki de gücü tam burada yatar: Herkes için değil, tam olarak onu taşıyan kişi içindir.
Benzer yazılar:
Leave a Reply