Samatya’da yıllardır kapalı duran bir meyhanenin gölgesinde geçen bu içsel anlatı, gurbet duygusunu, kaybolmuş zamanları ve insanın kendi içindeki sessizliği keşfeder. Tozlu masalar, anason kokusu ve yarım kalmış cümleler üzerinden derin bir şehir melankolisi kurar.
Samatya’da Kapalı Bir Meyhanenin Gölgesi
Samatya’nın dar sokaklarında yürürken, rüzgârın taşıdığı tuzlu koku insanın yüzüne hafifçe çarpar; sanki deniz, kıyıya vuran her dalgada şehrin unutulmuş bir hikâyesini yeniden anlatmak ister. Bu sokaklarda zaman, başka semtlerdeki gibi akmaz. Burada saatler, paslanmış bir çivinin ucunda sallanan bir tespih tanesi gibi ağırdır. Her adım, insanın içindeki eski bir kapıyı aralar; her gölge, başka bir gölgenin yankısıdır.
1.
Bir köşeyi döndüğümde, yıllardır kapalı duran o meyhaneyi yeniden gördüm. Kapısı, sanki bir daha açılmamak üzere mühürlenmişti. Ahşap yüzeyindeki çatlaklar, bir insanın yüzündeki kırışıklıklar gibi, yaşanmışlıkla doluydu. Camların ardında, yıllar önce bırakılmış gibi duran rakı bardakları hâlâ yerindeydi. Bazıları yarıya kadar dolu görünüyordu; bazıları ise devrilmiş, masanın üzerinde kurumuş bir iz bırakmıştı. Sanki biri, tam bir cümle kuracakken aniden susmuş ve bir daha geri dönmemişti.
Meyhanenin içi karanlıktı ama karanlık, boşluk demek değildi. İçeride biriken gölgeler, insanın kendi içindeki gölgeleri hatırlatıyordu. Toz, mermer masaların üzerinde ince bir kar tabakası gibi duruyordu. Bu toz, yalnızca zamanın değil, aynı zamanda unutulmuş sevinçlerin, yarım kalmış şarkıların ve söylenmemiş sözlerin de iziydi.
Duvarlarda asılı duran eski fasıl şarkıcılarının fotoğrafları sararmıştı. Bir zamanlar neşeyle bakan gözleri, şimdi sanki başka bir dünyadan bize bakıyordu. Gülümsemeleri, artık birer maske gibiydi; neşeyi değil, neşenin kayboluşunu anlatıyordu. Fotoğrafların çerçeveleri hafifçe eğilmişti, sanki duvar bile kendi ağırlığını taşımakta zorlanıyordu.
Kapının altından sızan hafif bir anason kokusu vardı. Bu koku, yıllar önce burada yaşanan gecelerin hâlâ tamamen dağılmadığını gösteriyordu. Anason, bu meyhanenin ruhu gibiydi; zamanın bile silemediği bir iz. Rüzgâr, kapının aralığından içeri girip çıkarken bu kokuyu sokaklara taşıyor, sanki geçmişi bugüne bağlayan görünmez bir ip örüyordu.
2.
Bu meyhane, yalnızca kapalı bir mekân değildi. Aynı zamanda bir gurbet duygusunun mekânsal karşılığıydı. İnsan bazen kendi şehrinde bile gurbet hisseder. Tanıdık sokaklar bir anda yabancılaşır; bildiğin sesler başka bir dilde konuşuyormuş gibi gelir. Bu meyhane, işte tam da böyle bir yabancılığın sembolüydü. İçeri giremesen de içeride bir şeyin seni beklediğini hissedersin. Ama o şey, artık geri dönmeyecek olan bir zamanın kendisidir.
Samatya sokaklarında yürürken, bu meyhanenin önünde durmak, insanın kendi geçmişinin önünde durması gibidir. Kapalı bir kapı, bazen insanın kendi içindeki kapalı kapıları hatırlatır. Açmaya cesaret edemediği, belki de açsa ne bulacağını bilmediği kapılar. İçerideki sessizlik, insanın kendi içindeki sessizliğe benzer. Gürültülü bir şehirde bile insan bazen kendi iç sesini duyamaz. Ama bu meyhanenin önünde durduğunda, o iç ses birdenbire belirir. Çünkü buradaki sessizlik, insanın içindeki sessizliği çağırır.
Bir zamanlar bu meyhanede oturan insanlar vardı. Kimileri yalnızlığını rakının beyaz köpüğünde eritmeye çalışırdı, kimileri dostlarıyla uzun sohbetlere dalardı. Bazıları, bir şarkının ilk notasını duyduğunda gözlerini kapatır, uzak bir anıya giderdi. Belki bir aşkın başlangıcına, belki de bitişine. Bu meyhane, insanların hem kendilerini bulduğu hem de kaybettiği bir yerdi.
3.
Şimdi ise yalnızca gölgeler var. Ama gölgeler, yokluğun değil, varlığın izidir. Bir şey tamamen kaybolduğunda gölgesi de kaybolur. Bu meyhanenin gölgesi hâlâ buradaysa, demek ki içeride bir şey hâlâ yaşıyor. Belki bir şarkının son notasının titreşimi, belki bir kahkahanın duvarda bıraktığı yankı, belki de bir vedanın ağırlığı.
Dolaşırken, insan bazen kendi hayatının da böyle bir meyhane olduğunu düşünür. İçinde hâlâ tozlanmamış bir masa, yarım kalmış bir cümle, söylenmemiş bir söz vardır. İnsan, kendi içindeki bu kapalı mekânı açmaya cesaret edemez çoğu zaman. Çünkü içeride ne bulacağını bilmez. Belki unutmak istediği bir anı, belki de hatırlamak istediği ama hatırlamaktan korktuğu bir yüz.
Gurbet, yalnızca bir yerden uzak olmak değildir. Bazen insan kendi içinden bile uzaklaşır. Kendine yabancılaşır. Aynı sokaklarda yürür, aynı insanlarla konuşur, aynı masalarda oturur ama içindeki bir şey eksiktir. Bu eksiklik bir boşluk değil, bir ağırlıktır. Taşınması zor bir ağırlık. Bu meyhane işte bu ağırlığın mekânsal bir metaforudur.
4.
Kapının önünde durup içeri bakmaya çalıştığımda, camın ardında belirsiz bir ışık gördüm. Belki de dışarıdaki sokak lambasının yansımasıydı. Ama o an, içeride birinin hâlâ oturduğunu düşündüm. Belki de bu düşünce, insanın kendi içindeki yalnızlığı başkasıyla paylaşma arzusundan doğuyordu. Çünkü bazen bir mekânın boşluğu bile insana eşlik eder.
Rüzgâr biraz daha sert esti. Kapının altından anason kokusu bir an yoğunlaştı. Bu koku, bana eski bir gecenin hikâyesini fısıldadı. Bir masada oturan iki kişinin sessizliğini. Birinin gözlerinde saklanan bir vedayı. Diğerinin söyleyemediği bir cümleyi. Bu meyhane, yalnızca geçmişin değil, söylenmemiş sözlerin de evidir.
5.
Gece çökerken sokaklar daha da sessizleşir. Ama bu sessizlik boşluk değil, derinliktir. İnsan bu derinliğin içinde kendi adımlarının sesini duyar. Her adım bir hatırayı uyandırır. Her gölge başka bir gölgenin hikâyesini taşır.
Kapalı meyhanenin önünden ayrılırken içimde garip bir huzur hissettim. Çünkü bazı kapılar açılmasa da insanın içindeki bir kapıyı aralayabilir. Bazı mekânlar içine girmesen bile seni değiştirir. Bu meyhane de öyleydi. Kapalıydı, karanlıktı, tozluydu ama içimde bir ışık yaktı. Belki de gurbetin en derin hâli, insanın kendi içindeki karanlıkta bir ışık aramasıdır.
Samatya sokaklarında yürümeye devam ederken, meyhanenin gölgesi arkamdan geliyordu. Ama bu gölge, bir ağırlık değil, bir eşlikti. Çünkü bazen en iyi yol arkadaşın, kendi içindeki sessizliktir.
Benzer yazılar:
Leave a Reply